Zawał serca – cztery objawy, które najczęściej bagatelizujemy

Każdego roku w Polsce około 80 tysięcy osób doznaje zawału serca. Większość z nich mogła zauważyć wcześniejsze sygnały, ale uznała je za „zwykłe zmęczenie”, „zgagę” albo „przemęczenie po pracy”. Zawał rzadko uderza nagle u zupełnie zdrowej osoby – w 70–80% przypadków poprzedzają go symptomy, które pojawiają się nawet kilka tygodni wcześniej. Lekarze mówią wprost: jeśli zareagujemy w porę, możemy uniknąć martwicy mięśnia sercowego albo przynajmniej zmniejszyć jej rozmiar.

1. Nietypowy ból lub dyskomfort w klatce piersiowej – nie musi być „miażdżący”

Zawał serca większość ludzi wyobraża sobie zawał jako nagły, rozdzierający ból w mostku. Tymczasem w rzeczywistości tylko co trzeci pacjent opisuje go właśnie tak. Znacznie częściej jest to uczucie ciężaru, ucisku, pieczenia albo „jakby ktoś siedział na piersi”. Ból trwa dłużej niż kilka minut, może nasilać się przy wysiłku i ustępować w spoczynku, ale nie znika całkowicie.

Najgroźniejsze jest bagatelizowanie bólu, który promieniuje do żuchwy, szyi, pleców (zwłaszcza między łopatkami) albo do obu ramion jednocześnie. U kobiet i osób starszych ból w klatce piersiowej może być w ogóle nieobecny – zastępuje go jedynie duszność lub nudności.

2. Nietypowa duszność – „brakuje mi powietrza przy zwykłych czynnościach”

Duszność przy wchodzeniu po schodach czy szybkim marszu to jeden z najczęstszych sygnałów alarmowych, szczególnie u osób po 50. roku życia. Kiedy tętnice wieńcowe są zwężone w 70–80%, serce nie dostaje wystarczająco dużo tlenu nawet przy umiarkowanym wysiłku. Pacjenci opisują to jako „nagle brak sił”, „ciężkie powietrze” albo „jakbym oddychał przez słomkę”.

W badaniu opublikowanym w „European Heart Journal” w 2023 roku stwierdzono, że aż 42% kobiet, które przeszły zawał, jako pierwszy objaw podawało właśnie narastającą duszność w ciągu 4–6 tygodni przed zdarzeniem – bez żadnego bólu w klatce.

WARTO PRZECZYTAĆ RÓWNIEŻ : 5 objawów wrzodów żołądka, które bagatelizujemy najczęściej .

3. Nietolerancja wysiłku i przewlekłe zmęczenie – „ostatnio wszystko mnie męczy”

Nagłe osłabienie wydajności fizycznej to symptom, który najczęściej przypisujemy stresowi, braku snu albo jesiennej chandrze. Tymczasem gdy serce pracuje na pół gwizdka, mięśnie dostają mniej natlenionej krwi – stąd szybkie męczenie się nawet przy codziennych czynnościach: wynoszeniu zakupów, sprzątaniu czy spacerze z psem.

Jeśli jeszcze miesiąc temu wchodziłeś na trzecie piętro bez zadyszki, a teraz musisz odpoczywać po każdym piętrze – to nie jest „wiek”, tylko sygnał, że coś się dzieje z układem krążenia.

4. Objawy „żołądkowe” – nudności, zgaga, ból w nadbrzuszu

U co czwartego pacjenta zawał zaczyna się od objawów przypominających niestrawność: palenie w przełyku, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, wzdęcia. Szczególnie u kobiet i diabetyków tzw. zawał bezbólowy objawia się właśnie tak – organizm nie rejestruje klasycznego bólu w klatce, tylko wysyła sygnał przez nerw błędny do żołądka.

Polskie Towarzystwo Kardiologiczne podkreśla: jeśli nagle pojawia się zgaga, której nie łagodzi żaden lek zobojętniający, a towarzyszy jej zimny pot i osłabienie – dzwoń po pogotowie. Lepiej raz „przesadzić” niż raz za późno.

Zawał serca prawie nigdy nie jest pierwszym objawem choroby wieńcowej. To finał wieloletniego procesu miażdżycowego, który wcześniej daje znać o sobie właśnie w taki subtelny sposób. Im wcześniej zareagujemy – EKG, próba wysiłkowa, koronarografia – tym większa szansa, że zamiast zawału skończy się na stencie albo lekach.

Nie czekaj na „prawdziwy” ból. Cztery powyższe objawy to wołanie serca o pomoc – najczęściej ignorowane.

WARTO PRZECZYTAĆ RÓWNIEŻ : 5 objawów wrzodów żołądka, które bagatelizujemy najczęściej