5 lat dłuższa praca – emerytura o 80 % wyższa .

W Polsce temat podwyższenia wieku emerytalnego regularnie wraca, ale równie ważne pytanie brzmi: ile może zyskać osoba, która sama zdecyduje się pracować dłużej? Najnowsze dane i wyliczenia pokazują, że dodatkowe lata aktywności zawodowej mogą znacząco zwiększyć przyszłe świadczenie. W niektórych modelowych wyliczeniach pięć lat pracy więcej oznacza ponad 50 proc. wyższą emeryturę. Skąd bierze się tak duża różnica i czy rzeczywiście można mówić o wzroście rzędu 80 proc.?

WARTO PRZECZYTAĆ : Naukowcy oszacowali maksymalną długość życia

Pięć lat więcej, ale nie 80 proc. dla każdego

Hasło „pięć lat dłuższej pracy i emerytura wyższa o 80 proc.” brzmi mocno, jednak wymaga ważnego doprecyzowania. Nie istnieje uniwersalna zasada, według której każda osoba pracująca pięć lat dłużej otrzyma świadczenie wyższe dokładnie o 80 proc.

Mechanizm jest bardziej złożony.

ZUS wylicza emeryturę na nowych zasadach, dzieląc podstawę jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia. Na podstawę składają się przede wszystkim zwaloryzowane składki zapisane na koncie ubezpieczonego, kapitał początkowy oraz środki na subkoncie.

Oznacza to, że osoba, która później przechodzi na emeryturę, może jednocześnie powiększać zgromadzony kapitał i korzystać z korzystniejszego dla niej dzielnika wynikającego z późniejszego wieku przejścia na świadczenie.

To właśnie połączenie tych dwóch efektów sprawia, że różnica potrafi być znaczna.

Co pokazują konkretne wyliczenia?

5 lat dłuższa praca – emerytura o 80 % wyższa .Według zestawień przywoływanych w analizach dotyczących systemu emerytalnego, dodatkowy rok pracy może oznaczać wzrost przyszłego świadczenia o około 8–9 proc. W modelowych wyliczeniach dla pięciu dodatkowych lat wzrost wynosił średnio około 52,8 proc. w przypadku kobiet i 54,3 proc. w przypadku mężczyzn.

To ważna liczba, ponieważ pokazuje, jak bardzo uproszczone jest przekonanie, że „rok pracy to tylko kolejny rok składek”.

W rzeczywistości późniejsze przejście na emeryturę zmienia również sposób podziału zgromadzonego kapitału. Dlatego efekt nie musi być liniowy.

Trzeba przy tym pamiętać, że są to wyliczenia modelowe, a nie gwarantowane podwyżki dla konkretnej osoby. Ostateczna emerytura zależy m.in. od wysokości wynagrodzenia, przebiegu kariery, waloryzacji składek oraz wieku przejścia na świadczenie.

Dlaczego ten temat wraca właśnie teraz?

Dyskusja o wieku emerytalnym nie jest wyłącznie politycznym sporem. W tle znajduje się demografia.

GUS w najnowszych danych dotyczących trwania życia ponownie analizuje długość życia Polaków według wieku, płci oraz miejsca zamieszkania. Dane te są istotne także dla systemu emerytalnego, ponieważ statystyczne dalsze trwanie życia jest jednym z elementów wykorzystywanych przy obliczaniu świadczeń.

Jednocześnie obecne przepisy pozostawiają w Polsce stosunkowo niski minimalny wiek emerytalny: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

To także może być dla Ciebie interesujące: Zsiadłe mleko- kiedyś pili je litrami

Nie oznacza to jednak obowiązku zakończenia aktywności zawodowej w tym momencie.

I właśnie tutaj zaczyna się najważniejsza część dyskusji.

„Minimalny wiek” nie oznacza konieczności odejścia z pracy

Prof. Marek Góra, ekonomista ze Szkoły Głównej Handlowej i współtwórca polskiego systemu emerytalnego, zwraca uwagę, że obecny model należy rozumieć jako określenie najwcześniejszego momentu, w którym można rozpocząć korzystanie ze zgromadzonych uprawnień.

„Minimalny wiek emerytalny to najwcześniejszy wiek, w którym uzyskujemy możliwość rozpoczęcia korzystania ze swoich oszczędności dokonanych wcześniej w powszechnym systemie emerytalnym” – tłumaczy prof. Marek Góra.

To rozróżnienie ma ogromne znaczenie.

Osiągnięcie wieku emerytalnego daje prawo do świadczenia, ale nie oznacza, że trzeba z niego natychmiast skorzystać. ZUS sam wskazuje, że im dłużej ubezpieczony pozostaje aktywny zawodowo, tym większy może być zgromadzony kapitał, a późniejsze rozpoczęcie pobierania świadczenia może przełożyć się na jego wyższą wysokość.

Kobiety mogą odczuć różnicę szczególnie mocno

W przypadku kobiet kwestia dodatkowych lat pracy jest szczególnie interesująca.

Różnica pomiędzy ustawowym wiekiem emerytalnym kobiet i mężczyzn wynosi obecnie pięć lat. Kobieta może więc rozpocząć pobieranie emerytury w wieku 60 lat, ale może również zdecydować się na pracę do 65. roku życia.

Nie oznacza to automatycznie pięciokrotnego zwiększenia kapitału ani 80-procentowego wzrostu świadczenia. Efekt zależy od indywidualnej sytuacji.

Jednocześnie system działa w taki sposób, że pięć dodatkowych lat może oznaczać zarówno kolejne składki, jak i krótszy statystyczny okres, na który dzielony jest zgromadzony kapitał. Dlatego różnica między świadczeniem rozpoczętym w wieku 60 i 65 lat może być bardzo wyraźna.

Jest jeszcze jeden element: zdrowie i rodzaj pracy

Ekonomiści często wskazują na finansowe korzyści z dłuższej aktywności zawodowej, ale życie nie sprowadza się do kalkulatora.

Praca biurowa, praca lekarza, nauczyciela czy specjalisty może być możliwa długo po osiągnięciu wieku emerytalnego. Inaczej wygląda sytuacja osób wykonujących ciężką pracę fizyczną, pracujących zmianowo albo zmagających się z ograniczeniami zdrowotnymi.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

Dlatego dyskusja o ewentualnym podnoszeniu wieku emerytalnego powinna dotyczyć nie tylko liczb.

Potrzebne są także rozwiązania umożliwiające stopniowe ograniczanie wymiaru pracy, zmianę stanowiska czy wykorzystanie doświadczenia starszych pracowników w mniej obciążających rolach.

To właśnie może być jeden z najważniejszych kierunków debaty o przyszłości rynku pracy.

Zanim podejmiesz decyzję, policz własny wariant

Jedna liczba z nagłówka nie powinna być podstawą decyzji o przejściu na emeryturę.

ZUS udostępnia kalkulator emerytalny, który pozwala sprawdzić prognozowane świadczenie dla różnych wariantów wieku przejścia na emeryturę. Instytucja zastrzega jednocześnie, że wynik kalkulatora jest prognozą, a nie gwarantowaną kwotą przyszłego świadczenia.

To dobry punkt wyjścia dla każdego, kto zastanawia się, czy dodatkowe dwa, trzy albo pięć lat pracy rzeczywiście mają sens w jego sytuacji.

W praktyce warto porównać kilka scenariuszy: przejście na emeryturę w pierwszym możliwym terminie, pracę o rok lub dwa dłużej oraz wariant pięciu dodatkowych lat.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.”, aby dowiedzieć się więcej!

Dopiero wtedy widać, jak duża jest różnica między decyzją podjętą „na oko” a decyzją opartą na konkretnych danych.

Podwyższenie wieku czy świadomy wybór?

W debacie publicznej często mieszają się dwie zupełnie różne kwestie: ustawowe podniesienie wieku emerytalnego oraz indywidualna decyzja o dłuższej pracy.

Pierwsza oznacza zmianę prawa i dotyczy całych grup ubezpieczonych.

Druga pozostawia decyzję w rękach konkretnego człowieka.

Z punktu widzenia wysokości świadczenia ta druga możliwość może być niezwykle istotna. Nie trzeba bowiem czekać na zmianę przepisów, aby sprawdzić, ile potencjalnie można zyskać dzięki dłuższej aktywności zawodowej.

To także powód, dla którego coraz większego znaczenia nabiera świadome planowanie emerytury. Nie chodzi wyłącznie o pytanie „kiedy mogę odejść z pracy?”, ale również „jakiego świadczenia potrzebuję, aby utrzymać dotychczasowy poziom życia?”.

Najważniejszy wniosek

Pięć dodatkowych lat pracy może bardzo mocno podnieść przyszłą emeryturę, ale nie ma podstaw, by przedstawiać 80-procentowy wzrost jako uniwersalną regułę dla wszystkich Polaków. Dostępne wyliczenia pokazują raczej wzrost rzędu około 50–55 proc. w określonych modelowych wariantach.

Mechanizm jest jednak realny: więcej składek i późniejsze rozpoczęcie pobierania świadczenia mogą działać jednocześnie na korzyść przyszłego emeryta.

W czasach starzejącego się społeczeństwa pytanie nie brzmi już więc wyłącznie: „czy będziemy pracować dłużej?”

Być może ważniejsze jest inne: czy będziemy potrafili tak zaplanować swoją karierę, zdrowie i finanse, aby dłuższa praca była świadomym wyborem, a nie koniecznością?

Podsumowanie

Dłuższa praca nie jest prostym przepisem na konkretną podwyżkę emerytury, ale mechanizm stojący za wyższym świadczeniem jest dobrze określony w zasadach systemu. Zamiast skupiać się wyłącznie na pytaniu o ustawowy wiek emerytalny, warto wcześniej sprawdzić kilka własnych scenariuszy. Czasem jeden dodatkowy rok może mieć większe znaczenie, niż wynikałoby to z samej wysokości odprowadzanych składek.