Naukowcy oszacowali maksymalną długość życia

Rekord Jeanne Calment – 122 lata i 164 dni – od prawie trzech dekad pozostaje niepobity. Tymczasem najnowsze modele matematyczne pokazują, że teoretyczna granica ludzkiego życia może leżeć znacznie wyżej. Naukowcy z rosyjskiego Skoltechu wyliczyli, że nawet w najbardziej optymistycznym scenariuszu większość z nas nie przekroczyłaby mniej więcej 150–190 lat. I właśnie tutaj pojawia się haczyk.

W lipcu 2026 roku w czasopiśmie npj Aging ukazała się praca, która szybko obiegła świat mediów naukowych. Zespół pod kierunkiem Dmitriia Kriukova i Evgeniya Efimova z Skolkovo Institute of Science and Technology zbudował model, w którym usunięto niemal wszystkie znane mechanizmy starzenia – poza jednym: gromadzeniem się mutacji somatycznych w DNA komórek.

WARTO PRZECZYTAĆ : Czy Wszechświat znajduje się w czarnej dziurze

Co pokazał model?

Naukowcy oszacowali maksymalną długość życia . Gdybyśmy całkowicie wyeliminowali choroby, spadek hormonalny, dysfunkcje mitochondriów, utratę proteostazy i inne odwracalne procesy starzenia, a pozostawili jedynie losowe mutacje DNA, mediana długości życia wynosiłaby według obliczeń od 146 do 194 lat. W jednym z wariantów modelu kluczowa wartość to około 156 lat.

Bez żadnego starzenia (przy stałej śmiertelności jak u 30-latka) mediana sięgałaby 1759 lat, a teoretyczne maksimum – nawet ponad 29 tysięcy lat. Wystarczy jednak dodać mutacje somatyczne, a liczby gwałtownie spadają.

To może Cię zainteresować: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

Najsłabszymi ogniwami okazują się komórki, które prawie się nie dzielą: neurony i kardiomiocyty (komórki mięśnia sercowego). Mutacje w nich kumulują się przez całe życie i nie da się ich „wyczyścić” przez wymianę komórek. W przeciwieństwie do wątroby, która dzięki ciągłej regeneracji mogłaby teoretycznie funkcjonować przez tysiące lat.

Haczyk, o którym się mało mówi

Model nie oznacza, że za kilkadziesiąt lat będziemy masowo dożywać 160 lat. To granica teoretyczna – przy założeniu, że medycyna pokona wszystkie inne przyczyny starzenia. W rzeczywistości mutacje somatyczne odpowiadają za mniej więcej połowę luki między „nieśmiertelnością” a obecną długością życia. Resztę ograniczają inne mechanizmy.

Obecna średnia długość życia w krajach rozwiniętych wynosi około 79–83 lat. Zweryfikowany rekord świata to wciąż 122 lata Jeanne Calment. Supercentenarianie (osoby powyżej 110. roku życia) są skrajnie rzadcy, a po 115. roku życia ich liczba gwałtownie maleje. Wielu demografów uważa, że praktyczna granica maksymalna leży w okolicach 115–125 lat i że niekoniecznie będzie systematycznie przesuwana w górę.

– To ważna praca, bo pokazuje, gdzie tkwi fundamentalna bariera – mówi dr hab. n. med. Anna Zielińska, gerontolog i badaczka procesów starzenia z Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Nawet gdybyśmy „naprawili” starzenie, DNA w neuronach i sercu nadal będzie zbierać błędy. Jednocześnie musimy pamiętać, że dziś większość ludzi nie dożywa nawet 90 lat w dobrym zdrowiu. Zamiast fascynować się setkami lat, warto skupić się na tym, jak wydłużyć lata w zdrowiu – bo to właśnie one mają największe znaczenie.

Dowiedz się więcej w tym temacie: Zsiadłe mleko- kiedyś pili je litrami

Dlaczego temat wraca właśnie teraz?

Postęp medycyny, lepsze leczenie chorób serca, nowotworów i cukrzycy systematycznie podnosi średnią długość życia. Jednocześnie rośnie zainteresowanie „biohackingiem”, suplementami i terapiami przeciwstarzeniowymi. Modele takie jak ten ze Skoltechu chłodzą nadmierny optymizm: nie ma prostej drogi do nieśmiertelności, a nawet radykalne wydłużenie życia napotka biologiczne limity.

Wątroba może teoretycznie trwać tysiące lat, ale mózg i serce – nie. To przypomina, że starzenie nie jest jednym procesem, lecz złożoną siecią mechanizmów. Usunięcie jednego nie rozwiązuje problemu.

Co z tego wynika dla nas?

Naukowcy nie twierdzą, że 150 lat jest osiągalne w najbliższych dekadach. Pokazują natomiast, że nawet w idealnym świecie medycyny istnieje twarda granica wynikająca z fizyki i biologii komórek. Jednocześnie podkreślają, że inne mechanizmy starzenia mają porównywalny wpływ – a więc ich poznanie i kontrolowanie wciąż może realnie wydłużyć życie i poprawić jego jakość.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.”, aby dowiedzieć się więcej!

Pytanie „ile może żyć człowiek?” nie ma jednej odpowiedzi. Rekord wynosi 122 lata. Teoretyczne maksimum przy pokonaniu większości procesów starzenia – około 150–190 lat. A praktyczna, realna granica dla większości populacji? Nadal bliżej stu lat niż dwustu.

Czy warto więc gonić za kolejnymi dekadami życia, czy raczej dbać o to, by te, które mamy, były jak najlepsze? Najnowsze badania skłaniają do refleksji, a nie do euforii.

Podsumowanie

Naukowcy oszacowali, że absolutne maksimum ludzkiego życia – przy pokonaniu niemal wszystkich procesów starzenia – sięga mniej więcej 150–190 lat. Haczyk polega na tym, że mutacje DNA w komórkach nierozdzielających się i tak narzucają twardą granicę, a do osiągnięcia nawet obecnego rekordu 122 lat wciąż brakuje nam ogromnego dystansu. Zamiast snuć wizje wiecznej młodości, warto skupić się na realnym wydłużaniu zdrowych lat życia.