Emerytura tylko raz w roku? Propozycja ZUS

Nie 12 przelewów, ale jedna wypłata obejmująca cały rok – taki scenariusz może w przyszłości dotyczyć osób pobierających najniższe świadczenia. ZUS zwraca uwagę na rosnącą skalę tzw. emerytur groszowych. Wśród świadczeniobiorców są osoby, które otrzymują zaledwie kilka groszy miesięcznie. Pomysł jest na razie propozycją, ale pokazuje coraz poważniejszy problem polskiego systemu emerytalnego.

Temat wrócił na pierwszy plan po wypowiedziach prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Liwiusza Laski. Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu wskazywał on, że liczba osób pobierających świadczenia poniżej emerytury minimalnej sięga już około 473 tys.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie te osoby otrzymują symboliczne kwoty. Wręcz przeciwnie – grupa jest bardzo zróżnicowana. Są w niej zarówno osoby otrzymujące świadczenia liczone w setkach czy ponad tysiącu złotych, jak i przypadki skrajne, w których miesięczna emerytura wynosi zaledwie kilka groszy.

WARTO PRZECZYTAĆ : Nowe prognozy waloryzacji emerytur 2027 rok .

Emerytura raz w roku zamiast co miesiąc? Na razie to tylko propozycja

Emerytura tylko raz w roku? Propozycja ZUS . Najważniejsza informacja dla seniorów jest taka, że nie ma obecnie przepisów, które wprowadzałyby obowiązkową roczną wypłatę emerytur.

Chodzi o rozważane rozwiązanie dotyczące przede wszystkim tzw. emerytur groszowych. Prezes ZUS wskazywał, że zamiast przekazywania bardzo niskiego świadczenia co miesiąc można byłoby rozważyć jego kumulowanie i wypłatę zbiorczą, np. raz w roku.

„Korzystnym rozwiązaniem byłoby wypłacanie takich świadczeń zbiorczo, np. z całego roku” – mówił Liwiusz Laska, prezes ZUS, podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

To ważne rozróżnienie. Nie chodzi o odebranie prawa do emerytury ani automatyczne zmniejszenie należnych pieniędzy. Zmienić miałby się przede wszystkim sposób przekazywania bardzo niskiego świadczenia.

Skala problemu rośnie z roku na rok

Dane ZUS pokazują, dlaczego temat ponownie pojawia się w debacie publicznej.

W grudniu 2025 roku wypłacano 459 317 emerytur nowosystemowych niższych od ustawowej emerytury minimalnej. To ponad 6 proc. więcej niż rok wcześniej. W 2024 roku takich świadczeń było około 433,1 tys.

Jeszcze większą uwagę zwraca perspektywa długoterminowa. W 2011 roku liczba takich świadczeń wynosiła około 23,9 tys. W ciągu 15 lat wzrosła więc ponad dziewiętnastokrotnie. Udział emerytur poniżej minimum wśród świadczeń z nowego systemu zwiększył się z 4,2 proc. w grudniu 2011 roku do 10,1 proc. pod koniec 2025 roku.

We wrześniu 2026 roku prezes ZUS mówił już o około 473 tys. osób pobierających świadczenia poniżej emerytury minimalnej.

To właśnie ta dynamika sprawia, że problem przestaje być ciekawostką dotyczącą kilku skrajnych przypadków. Staje się jednym z wyzwań dla całego systemu.

Dwie osoby dostają zaledwie 2 grosze

Najbardziej przemawiającym do wyobraźni przykładem są tzw. emerytury groszowe.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

ZUS informował we wrześniu, że w Polsce są osoby otrzymujące miesięcznie zaledwie 2 grosze emerytury. Zakład wskazywał dwa takie przypadki.

Dlaczego jest to możliwe?

W nowym systemie wysokość emerytury jest związana przede wszystkim ze zgromadzonym kapitałem i składkami zapisanymi na koncie ubezpieczonego. Bardzo krótki okres podlegania ubezpieczeniom może więc skutkować przyznaniem prawa do świadczenia, którego wysokość będzie symboliczna.

Jednocześnie gwarancja emerytury minimalnej jest uzależniona od odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Obecnie najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Aby korzystać z gwarancji minimum, kobieta musi mieć co najmniej 20 lat stażu, a mężczyzna 25 lat.

To oznacza, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie gwarantuje wypłaty świadczenia w wysokości minimalnej.

Roczna wypłata miałaby rozwiązać problem kosztów obsługi?

Tu pojawia się ekonomiczny argument stojący za propozycją.

Przy świadczeniu wynoszącym kilka groszy comiesięczny przelew może generować koszty administracyjne i operacyjne niewspółmierne do przekazywanej kwoty. Z perspektywy systemu wypłata zbiorcza mogłaby ograniczyć liczbę operacji związanych z obsługą takich świadczeń.

Nie oznacza to jednak, że pomysł nie budzi pytań.

Dla osoby, która otrzymuje nawet niewielką, ale regularną kwotę, comiesięczny przelew może mieć znaczenie praktyczne. Roczna wypłata oznaczałaby konieczność zarządzania większą kwotą otrzymaną jednorazowo, a także dłuższe oczekiwanie na pieniądze.

Dlatego kluczowe byłyby szczegóły ewentualnej reformy: jaki próg świadczenia zostałby zastosowany, kogo dokładnie objęłyby nowe zasady i czy senior mógłby wybrać częstotliwość wypłaty.

Na te pytania nie ma jeszcze ostatecznych odpowiedzi.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “Zsiadłe mleko- kiedyś pili je litrami”, aby dowiedzieć się więcej!

Eksperci od emerytur zwracają uwagę na szerszy problem

Z punktu widzenia systemu emerytalnego ważniejsze od samych kilku groszy jest to, dlaczego grupa osób otrzymujących świadczenia poniżej minimum tak szybko rośnie.

Dane ZUS pokazują, że problem jest związany m.in. z niepełnym stażem ubezpieczeniowym. W praktyce oznacza to, że przyszła wysokość świadczenia jest silnie uzależniona od tego, jak długo i za jaką podstawę dana osoba podlegała ubezpieczeniu.

ZUS przypomina również, że na wysokość przyszłej emerytury wpływa nie tylko moment zakończenia pracy, lecz także zgromadzony kapitał, waloryzacja składek oraz wiek przejścia na świadczenie. Zakład udostępnia przy tym kalkulator emerytalny oraz możliwość konsultacji z doradcą emerytalnym.

To może być istotna wskazówka nie tylko dla osób, które już pobierają świadczenie, lecz także dla tych, którzy do emerytury mają jeszcze kilkanaście lub kilkadziesiąt lat.

Nie chodzi tylko o wysokość emerytury

Historia „emerytur groszowych” pokazuje jeszcze jedną rzecz: w systemie emerytalnym liczy się nie tylko sama kwota zapisana w decyzji ZUS, ale również sposób jej późniejszej obsługi.

Dla ustawodawcy problemem staje się więc sytuacja, w której administracja musi obsługiwać setki tysięcy bardzo niskich świadczeń, podczas gdy część z nich wynosi zaledwie kilka złotych lub groszy.

Dla seniora perspektywa jest jednak zupełnie inna. Nawet symboliczna kwota może być formalnie wypracowanym świadczeniem i dlatego sposób jej wypłaty powinien uwzględniać również praktyczne potrzeby odbiorcy.

Dowiedz się więcej w tym temacie: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

Właśnie tutaj będzie przebiegała najważniejsza dyskusja, jeśli propozycja ZUS zostanie przełożona na konkretne przepisy.

Co to oznacza dla emerytów?

Na dziś osoby pobierające zwykłą emeryturę nie powinny spodziewać się, że ZUS nagle przestanie wypłacać świadczenie co miesiąc. Pomysł rocznej wypłaty dotyczy szczególnej grupy bardzo niskich świadczeń i nie został jeszcze wprowadzony do obowiązującego prawa.

Jednocześnie sama propozycja jest sygnałem, że problem tzw. emerytur groszowych będzie coraz trudniejszy do pominięcia.

Rosnąca liczba osób z niepełnym stażem ubezpieczeniowym oznacza, że dyskusja może w przyszłości dotyczyć nie tylko technicznego sposobu wypłaty pieniędzy, lecz także tego, jak zachęcać do dłuższego pozostawania na rynku pracy i wcześniejszego budowania dodatkowego zabezpieczenia finansowego.

Dla przyszłych emerytów to być może najważniejsza lekcja całej sprawy: o wysokości świadczenia nie decyduje jedna decyzja podjęta tuż przed emeryturą, lecz wiele lat wcześniejszych wyborów dotyczących pracy, składek i dodatkowego oszczędzania.

Emerytura raz w roku? Najpierw muszą powstać przepisy

Propozycja ZUS brzmi poważnie, ale na tym etapie nie należy jej przedstawiać jako przesądzonej reformy. Nie ma jeszcze obowiązujących regulacji nakazujących wypłacanie emerytur raz w roku ani ustalonego terminu wejścia takiego rozwiązania w życie.

Jest za to rosnący problem, który trudno ignorować. Z jednej strony mamy 473 tys. osób z emeryturami poniżej ustawowego minimum, z drugiej – skrajne przypadki świadczeń wynoszących zaledwie 2 grosze.

Być może więc pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie: „Czy emerytura będzie wypłacana raz w roku?”. Znacznie ważniejsze jest inne: jak powinien wyglądać system, który z jednej strony będzie sprawny i racjonalny kosztowo, a z drugiej – nie straci z oczu człowieka otrzymującego świadczenie?

To właśnie od odpowiedzi na to pytanie będzie zależało, czy pomysł rocznej wypłaty pozostanie jedynie ciekawą propozycją prezesa ZUS, czy stanie się początkiem większej zmiany w systemie emerytalnym .

Podsumowanie

Pomysł wypłacania niektórych emerytur raz w roku nie oznacza dziś rewolucji dla wszystkich seniorów. To przede wszystkim próba odpowiedzi na narastający problem bardzo niskich świadczeń, których obsługa może być nieproporcjonalnie kosztowna w stosunku do przekazywanych kwot.

Jednocześnie rosnąca liczba takich przypadków pokazuje, że planowanie emerytury nie powinno zaczynać się dopiero w momencie składania wniosku do ZUS. Im wcześniej sprawdzimy prognozowane świadczenie i zastanowimy się nad dodatkowymi źródłami dochodu na przyszłość, tym więcej możliwości pozostaje do dyspozycji.

Pytanie brzmi więc nie tylko, jak często ZUS będzie wypłacał najniższe emerytury, ale także: czy obecne pokolenie pracujących wystarczająco wcześnie myśli o tym, z czego będzie żyć po zakończeniu aktywności zawodowej?