Trump budzi w Europie siły samodzielności

Druga kadencja Donalda Trumpa, rozpoczęta w styczniu 2025 roku, miała być triumfem polityki „America First” – izolacjonizmu, protekcjonizmu i redefinicji sojuszy międzynarodowych. Tymczasem, po nieco ponad roku, widać już, że jego agresywna postawa wobec Europy nie tylko nie osłabiła Starego Kontynentu, ale wręcz obudziła w nim siły, które mogą przerosnąć samego Trumpa.

Dokument National Security Strategy (NSS) z grudnia 2025 roku, oskarżający Unię Europejską o „stłumienie wolności politycznej” i wzywający do wspierania „patriotycznych partii europejskich” – czyli skrajnej prawicy – stał się katalizatorem europejskiego przebudzenia. Europejscy liderzy, zamiast ugiąć się pod presją taryf, gróźb wobec Grenlandii czy osłabiania NATO, przyspieszyli budowę własnej suwerenności strategicznej. To z kolei rodzi ryzyka dla USA: od utraty wpływów po potencjalne nowe sojusze, które mogą zagrozić amerykańskim interesom globalnym.

W lutym 2026 roku, na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (MSC), europejscy przywódcy otwarcie mówili o „momencie Grenlandii” jako punkcie zwrotnym – nawiązując do kontrowersyjnej próby Trumpa przejęcia tej autonomicznej duńskiej wyspy. Prezydent Francji Emmanuel Macron wezwał do „europejskiego przebudzenia”, podkreślając, że Europa nie może być dłużej zależna od „partnera, który stosuje taktyki przymusu”. Podobne głosy płynęły z Niemiec, Polski i Wielkiej Brytanii, gdzie rosnące wydatki na obronę i integracja gospodarcza stają się odpowiedzią na amerykański nacisk.

Jak polityka Trumpa katalizuje europejską samodzielność

Trump budzi w Europie siły samodzielności .NSS Trumpa, opublikowany w grudniu 2025, to manifest, który traktuje Europę nie jako sojusznika, ale jako słabego kontynentu zmierzającego ku „cywilizacyjnej erozji” z powodu imigracji, spadku dzietności i rzekomej cenzury. Dokument wzywa do „pielęgnowania oporu wewnątrz narodów europejskich” przeciwko obecnemu kierunkowi UE, co w praktyce oznacza wsparcie dla partii nacjonalistycznych, takich jak francuski Rassemblement National, brytyjska Reform UK czy niemiecka AfD. To nie tylko retoryka – administracja Trumpa aktywnie lobbuje za tymi ugrupowaniami, widząc w nich „prawdziwych sojuszników cywilizacyjnych”.

Zamiast podzielić Europę, ta strategia osiągnęła efekt odwrotny. Europejscy liderzy, obawiając się „sojuszu rewizjonistów” – czyli koalicji Trumpa z europejską skrajną prawicą – przyspieszyli integrację obronną. W styczniu 2026 roku UE ogłosiła plan zwiększenia wydatków na obronę do średnio 3% PKB do 2028 roku, z naciskiem na wspólne projekty, takie jak europejski system obrony powietrznej i cybernetycznej. Niemcy, tradycyjnie niechętne militaryzmowi, zapowiedziały rozwój własnego programu nuklearnego w ramach „europejskiego odstraszania”, potencjalnie opartego na francuskich i brytyjskich arsenałach. To reakcja na groźby Trumpa wobec NATO, gdzie żądał nie tylko 2%, ale nawet 5% PKB na obronę, grożąc wycofaniem wojsk USA.

Incydent z Grenlandią w styczniu 2026 – gdy Trump zagroził sankcjami ekonomicznymi i nie wykluczył użycia siły – zjednoczył Europę jak nigdy dotąd. Dania, wsparta przez UE, odrzuciła wszelkie negocjacje, a europejscy dyplomaci nazwali to „momentem przebudzenia”. W odpowiedzi UE przyspieszyła umowy handlowe z Ameryką Łacińską, Indiami i Indonezją, dywersyfikując dostawy surowców i redukując zależność od USA. Taryfy nałożone przez Trumpa na europejskie eksporty (stal, samochody, wino) tylko wzmocniły ten trend – Europa zaczęła budować „unijny mur gospodarczy”, w tym unię rynków kapitałowych, by finansować własną innowacyjność.

Na poziomie społecznym polityka Trumpa obudziła antyamerykańskie sentymenty. Sondaże z lutego 2026 pokazują, że w krajach jak Francja i Niemcy zaufanie do USA spadło poniżej 30%, a poparcie dla samodzielnej polityki obronnej wzrosło do 70%. Nawet w Polsce, tradycyjnie proamerykańskiej, rośnie debata o „europejskim rdzeniu” w obronie przed Rosją, bez polegania na kaprysach Waszyngtonu.

Zagrożenia dla USA – gdy Europa staje się rywalem

Ironia polega na tym, że „dzieło Trumpa” – osłabienie transatlantyckiego sojuszu – może przerosnąć jego twórcę, tworząc w Europie siłę, która zagrozi amerykańskim interesom. Po pierwsze, samodzielna Europa militarnie oznacza utratę wpływu USA na kontynencie. Jeśli UE rozwinie własne siły nuklearne i konwencjonalne, NATO stanie się zbędne, a amerykańskie bazy w Europie – jak Ramstein czy Aviano – mogą zostać zamknięte. To osłabi projekcję mocy USA w Eurazji, ułatwiając Rosji i Chinom ekspansję.

Po drugie, gospodarcza niezależność Europy rodzi ryzyko nowych sojuszy. UE, zmuszona do dywersyfikacji, zbliża się do Chin – w lutym 2026 podpisano umowę o współpracy w technologii 5G i zielonej energii, co podważa amerykańskie sankcje wobec Pekinu. Podobnie, umowy z Indiami i Mercosurem (Ameryka Łacińska) tworzą bloki handlowe poza kontrolą USA, potencjalnie osłabiając dolara jako walutę rezerwową.

Po trzecie, wsparcie Trumpa dla europejskiej skrajnej prawicy może się obrócić przeciwko niemu. Partie te, choć antyunijne, często są prorosyjskie – jak AfD czy RN – co osłabia front przeciwko Moskwie w Ukrainie. Jeśli Europa podzieli się wewnętrznie, ale jednocześnie wzmocni, USA mogą stracić sojusznika w rywalizacji z Chinami i Rosją. Sekretarz stanu Marco Rubio w MSC 2026 podkreślał, że USA chcą partnerów dzielących „wartości cywilizacyjne”, ale europejscy liderzy odbierają to jako ultimatum: dostosujcie się lub radźcie sobie sami.

Wreszcie, długoterminowo, rearmament Europy – z Niemcami, Francją i Polską na czele – może stworzyć potęgę militarną zdolną do konfrontacji z USA w sporach terytorialnych, jak Grenlandia czy Arktyka. Jak ostrzega raport ECFR z stycznia 2026, to „dezintegracja odstraszania” – gdzie USA tracą monopol na siłę w sojuszu.

Wnioski – czas na refleksję w Waszyngtonie

Polityka Trumpa, choć skuteczna w krótkim terminie (np. wymuszenie wyższych wydatków na obronę), budzi demony, które mogą uderzyć w USA. Europa, zamiast osłabnąć, staje się silniejsza i bardziej asertywna – od „europejskiego odstraszania nuklearnego” po samodzielną politykę zagraniczną. To lekcja dla administracji: agresywny izolacjonizm nie izoluje, ale prowokuje kontrreakcje. W lutym 2026, gdy UE debatuje nad własnym paktem obronnym, Trump może żałować, że obudził śpiącego olbrzyma. Dla USA nadszedł czas na dyplomację, zanim europejskie siły nie przerosną amerykańskich planów.

WARTO PRZECZYTAĆ : Srebro drogie, a odpady za ułamek wartości