System kaucyjny znów się zmieni.

Polski system kaucyjny czekają kolejne zmiany. Po kilku miesiącach funkcjonowania rząd zapowiada rozszerzenie przepisów i dalsze ułatwienia dla konsumentów. Wśród najważniejszych propozycji znalazły się rozwiązania dotyczące szklanych butelek wielokrotnego użytku oraz możliwość objęcia systemem kolejnych rodzajów opakowań, w tym kartonów po napojach. Eksperci podkreślają, że to może być jeden z największych etapów rozwoju systemu od jego uruchomienia.

WARTO PRZECZYTAĆ : Unia chce wiedzieć, skąd masz pieniądze.

System kaucyjny rozwija się szybciej, niż zakładano

System kaucyjny znów się zmieni. Od października 2025 roku system kaucyjny obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra oznaczone znakiem kaucji. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska do końca maja 2026 roku konsumenci zwrócili już około 1,6 miliarda opakowań, z czego blisko 85 proc. trafiło do automatów kaucyjnych działających w około 13 tysiącach lokalizacji w całym kraju.

Resort ocenia, że zainteresowanie systemem jest większe od początkowych prognoz, dlatego rozpoczęły się prace nad jego dalszym rozwojem.

Kartony po napojach również w systemie?

Jednym z najczęściej dyskutowanych kierunków zmian jest możliwość rozszerzenia systemu o kartony po mleku, sokach i innych napojach wielomateriałowych. Takie rozwiązanie od dłuższego czasu analizowane jest zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.

Zdaniem specjalistów objęcie kartonów systemem kaucyjnym mogłoby znacząco zwiększyć poziom odzysku surowców. Obecnie opakowania tego typu trafiają głównie do pojemników na odpady segregowane, jednak ich recykling jest bardziej skomplikowany niż w przypadku plastiku czy aluminium.

Jeśli ciekawi Cię ta tematyka, to tutaj mamy inny artykuł w tej tematyce: Zsiadłe mleko- kiedyś pili je litrami

Choć ostateczne decyzje jeszcze nie zapadły, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza rozszerzenia katalogu opakowań w kolejnych etapach rozwoju systemu.

Większe ułatwienia dla szklanych butelek

Zmiany dotyczą również butelek szklanych wielokrotnego użytku. Po nowelizacji przepisów konsumenci mogą oddawać oznaczone znakiem kaucji butelki bez konieczności okazywania paragonu, a system ma funkcjonować na jednolitych zasadach w sklepach uczestniczących w programie. To rozwiązanie ma uprościć zwroty i ograniczyć dotychczasowe różnice między poszczególnymi sieciami handlowymi.

Eksperci zwracają uwagę, że właśnie szklane opakowania mają największy potencjał do wielokrotnego wykorzystania. Jedna butelka może wrócić do obiegu nawet kilkanaście razy, co pozwala ograniczyć zużycie surowców i emisję dwutlenku węgla.

Ekspert: „To naturalny kierunek rozwoju”

– System kaucyjny nie jest projektem zamkniętym. W większości państw europejskich był rozwijany etapami. Rozszerzanie listy opakowań to naturalny proces wynikający z doświadczeń pierwszych miesięcy funkcjonowania oraz oczekiwań konsumentów – mówi dr Michał Zieliński, ekspert ds. gospodarki obiegu zamkniętego.

Jak dodaje, szczególnie interesującym kierunkiem są kartony po napojach.

– Jeżeli uda się opracować efektywny model ich zbiórki, poziom recyklingu może wyraźnie wzrosnąć. To rozwiązanie korzystne zarówno dla środowiska, jak i całego systemu gospodarki odpadami.

Jeśli ciekawi Cię ta tematyka, to tutaj mamy inny artykuł w tej tematyce: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

Dlaczego zmiany są potrzebne właśnie teraz?

Pierwsze miesiące działania systemu pokazały, że Polacy szybko przyzwyczaili się do oddawania opakowań za kaucją. W wielu sklepach automaty pracują niemal bez przerwy, a liczba zwracanych butelek i puszek stale rośnie. Jednocześnie pojawiły się doświadczenia, które pozwalają wskazać obszary wymagające usprawnień – od organizacji odbioru opakowań po rozszerzenie katalogu materiałów objętych systemem.

Rosną również wymagania Unii Europejskiej dotyczące poziomów selektywnej zbiórki i recyklingu opakowań. To sprawia, że rozwój systemu kaucyjnego staje się jednym z kluczowych elementów krajowej polityki środowiskowej.

Co to oznacza dla konsumentów?

Jeżeli zapowiadane kierunki zmian zostaną wprowadzone, konsumenci będą mogli oddawać jeszcze więcej rodzajów opakowań w jednym miejscu. W praktyce oznaczałoby to mniej odpadów trafiających do zwykłych pojemników na segregację oraz większą wygodę podczas codziennych zakupów.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Pokrzywa – kiedyś chwast,dzisiaj superfood.

Jednocześnie eksperci przypominają, że podstawową zasadą pozostaje sprawdzanie oznaczeń na opakowaniach. Do systemu można zwrócić wyłącznie opakowania objęte kaucją i oznaczone odpowiednim symbolem.

Przed systemem kolejny etap

Choć obecny model obejmuje przede wszystkim plastikowe butelki, puszki oraz część szklanych opakowań, wszystko wskazuje na to, że to dopiero początek zmian. Rozwój infrastruktury, coraz większa liczba automatów oraz dyskusje nad włączeniem kartonów po napojach pokazują, że system będzie stopniowo ewoluował.

Czy za kilka lat do automatu wrzucimy nie tylko butelkę i puszkę, ale również karton po soku lub mleku? Coraz więcej wskazuje na to, że taki scenariusz staje się realnym kierunkiem rozwoju polskiego systemu kaucyjnego.

Podsumowanie

Polski system kaucyjny wchodzi w kolejną fazę rozwoju. Pierwsze miesiące działania pokazały, że konsumenci chętnie korzystają z automatów i zwracają opakowania objęte kaucją. Teraz uwaga skupia się na dalszym rozszerzaniu systemu – zarówno o nowe typy opakowań, jak i kolejne udogodnienia dla klientów. Jeśli zapowiadane zmiany wejdą w życie, codzienna segregacja odpadów może stać się jeszcze prostsza i bardziej efektywna.