Refluks żołądka – jak rozpoznać chorobę?

Choroba refluksowa przełyku (GERD) dotyka co czwartego Polaka, ale tylko co dziesiąty ma klasyczną, palącą zgagę. U pozostałych objawy są tak nietypowe, że przez lata leczą się u laryngologa, pulmonologa, kardiologa albo psychiatry, nie podejrzewając problemu z żołądkiem. Oto pełny obraz refluksu – od najbardziej oczywistych do najbardziej podstępnych symptomów.

Typowe objawy „z żołądka” – te, które znamy z reklam

Refluks żołądka większość osób kojarzy z:

palącą zgagą za mostkiem, nasilaną po tłustym posiłku, kawie, alkoholu, czekoladzie, po pochylaniu się lub leżeniu

kwaśnym lub gorzkim posmakiem w ustach i odbijaniem treścią żołądkową

bólem lub uczuciem „przelewania” w nadbrzuszu

Te objawy są jednoznaczne i występują u około 60–70% chorych. Jeśli masz je przynajmniej 2 razy w tygodniu przez ponad 3 tygodnie – to już wystarczający powód do wizyty u gastrologa.

Nietypowe objawy pozaprzełykowe – tu zaczyna się diagnostyczna pułapka

U 30–40% pacjentów kwas żołądkowy drażni nie tylko przełyk, ale przedostaje się wyżej – do gardła, krtani, tchawicy, a nawet do zatok i uszu. Najczęstsze maski refluksu:

1. Przewlekły kaszel i chrypka – zwłaszcza rano i w pozycji leżącej

Pacjenci latami leczą się na „astmę kaszlową” lub „poinfekcyjne zapalenie oskrzeli”. Kaszel jest suchy, męczący, nasila się po położeniu i ustępuje po lekach na refluks (np. IPP) w ciągu 2–4 tygodni.

2. Uczucie „kuli w gardle” (globus hystericus) i ciągłe odchrząkiwanie

85% osób z globusem, u których laryngolog nie znajduje zmian, ma potwierdzony refluks laryngologiczno-gardłowy (LPR). Kwaśny refluksat drażni błonę śluzową gardła, powodując obrzęk i wrażenie ciała obcego.

3. Ból gardła, zapalenie zatok, nieprzyjemny zapach z ust

Kwas uszkadza nabłonek krtani i może powodować wtórne infekcje bakteryjne. Wielu pacjentów przyjmuje kolejne antybiotyki, które tylko pogarszają sytuację.

4. Ból w klatce piersiowej niepochodzący od serca

Palący lub gniotący ból za mostkiem potrafi doskonale naśladować zawał. Różnica: pojawia się po posiłku, przy pochylaniu i nie promieniuje do lewej ręki. EKG i próba wysiłkowa są prawidłowe, a ból mija po inhibitorach pompy protonowej.

5. Problemy z zębami – nadmierna erozja szkliwa

Kwaśna treść żołądkowa niszczy szkliwo szybciej niż cola czy cytrusy. Stomatolodzy coraz częściej jako pierwsi podejrzewają refluks u pacjentów z nadwrażliwością zębów i ubytkami przyszyjkowymi.

Czerwone flagi – kiedy natychmiast do lekarza

Natychmiastowa wizyta (najlepiej gastroskopia) jest konieczna, gdy oprócz powyższych objawów pojawia się: trudność lub ból przy przełykaniu (dysfagia), utrata masy ciała bez przyczyny, niedokrwistość z niedoboru żelaza, wymioty z krwią lub czarne stolce, refluks u osoby powyżej 50. roku życia z nowymi objawami.

To mogą być objawy przełyku Barretta lub raka przełyku.

Jak potwierdzić diagnozę?

Próba terapeutyczna: 4–8 tygodni codziennego przyjmowania inhibitora pompy protonowej (np. omeprazol 20–40 mg rano przed śniadaniem). Jeśli objawy ustępują o 70–80% – diagnoza jest prawie pewna.

Gastroskopia – złoty standard, pozwala wykluczyć zapalenie przełyku, przełyk Barretta i raka.

pH-metria przełyku 24 h – w trudnych, „nietypowych” przypadkach.

WAŻNE TAKŻE : Wpływ zdrowego odżywiania na życie człowieka .

Gastroskop – urządzenie służące do wykonywania gastroskopii, czyli wziernikowania żołądka.

Początkowo, pod koniec XIX w., gastroskop był długą (ok. 65 cm), sztywną rurą o średnicy ok. 9–10 mm. Następnie zaczęto używać instrumentów półsztywnych, a wreszcie giętkich. Wraz z pojawieniem się panendoskopów – giętkich endoskopów ze sterowaną końcówką – używania gastroskopów zarzucono, jako mniej wygodnych, niebezpiecznych i nie umożliwiających obejrzenia całego przełyku i żołądka oraz niedających w ogóle możliwości zbadania dwunastnicy.

Gastroskop wprowadzany był przez gardło i przełyk do żołądka. Badanie pozwalało zauważyć i zdiagnozować zmiany w żołądku oraz zastosować odpowiednie leczenie.

Obecnie nazwą gastroskop określa się potocznie panendoskopy.