MŚP z poważnymi brakami w kompetencjach AI

Ponad 84% małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) przyznaje, że posiada braki w kompetencjach związanych z sztuczną inteligencją, z czego niemal połowa ocenia je jako krytyczne. Firmy często nie wiedzą, jak skutecznie wykorzystać AI w biznesie, a przeszkodą są także ograniczenia budżetowe, brak strategii cyfrowej oraz opór przed zmianami.

Luka kompetencyjna w sektorze MŚP

Badania pokazują, że pełne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji mogłoby zwiększyć polski PKB nawet o 8% w dłuższej perspektywie. Wdrożenie narzędzi AI jest szczególnie istotne w przypadku MŚP, które odpowiadają za niemal dwie trzecie PKB kraju i zatrudniają około 7 mln osób. Jedynie 9,5% firm nie dostrzega problemu w zakresie kompetencji AI.

Bariery finansowe i organizacyjne

MŚP wskazują, że barierami w adopcji AI są wysokie koszty wdrożenia, biurokracja, brak strategii cyfrowej oraz ograniczony poziom zaufania do technologii. Firmy często nie posiadają odpowiednich danych ani procedur do wykorzystania AI, co utrudnia wdrożenia i zwiększa ryzyko naruszeń bezpieczeństwa informacji.

Cyberbezpieczeństwo i ryzyka operacyjne

Firmy korzystające z AI na prywatnych kontach narażają się na wyciek poufnych danych klientów i informacji biznesowych. Brak świadomości w zakresie praw autorskich tworzonych z użyciem narzędzi AI stanowi dodatkowe zagrożenie. Bez systemowego podejścia do bezpieczeństwa i edukacji, ryzyko operacyjne może znacząco wzrosnąć.

Praktyczne wykorzystanie AI w MŚP

Pomimo barier, część firm eksperymentuje z rozwiązaniami AI, w tym narzędziami konwersacyjnymi, takimi jak ChatGPT czy Claude. Wykorzystują je m.in. do tworzenia treści marketingowych, analizy danych, obsługi klienta, wsparcia HR oraz automatyzacji zadań administracyjnych. Te narzędzia stanowią punkt wejścia dla MŚP do świata sztucznej inteligencji.

Konieczność systemowego wsparcia

Rozwój kompetencji AI w MŚP wymaga systemowego podejścia, obejmującego szkolenia praktyczne, współpracę z uczelniami i instytutami badawczymi, mentoring oraz kampanie informacyjne. Istotne jest również wprowadzenie tematyki AI do programów edukacyjnych oraz warsztatów przywództwa, by kadra zarządzająca mogła wykorzystać potencjał nowych technologii.

Polska w kontekście UE

Według danych Eurostatu, w 2024 roku jedynie 5,9% polskich firm zatrudniających co najmniej 10 pracowników korzystało z przynajmniej jednego narzędzia AI, co plasuje Polskę na przedostatnim miejscu w UE. Średni odsetek firm korzystających z AI w Unii wyniósł 13,48%, a liderami były Dania (27,58%), Szwecja (25,09%) i Belgia (24,71%). W porównaniu do 2023 roku w Polsce odsetek firm używających AI wzrósł o 2,23 punktu procentowego, pokazując rosnące zainteresowanie technologią.

MŚP w Polsce stoją przed wyzwaniem zarówno kompetencyjnym, jak i organizacyjnym w zakresie AI. Skuteczna adopcja wymaga nie tylko edukacji i szkoleń, lecz także wsparcia strategicznego i dostępu do odpowiednich narzędzi. Wdrażanie AI może znacząco zwiększyć produktywność i konkurencyjność firm, a jednocześnie wymaga świadomości w obszarze bezpieczeństwa i zarządzania danymi.