Masło drożeje szybciej niż inflacja. Co się dzieje na rynkach?

Cena masła w popularnych sieciach handlowych wzrosła w ciągu ostatnich 12 miesięcy o blisko 30 procent – podczas gdy ogólna inflacja oscyluje wokół kilku procent. To nie przypadek ani pandemia. Analitycy rynku mleczarskiego wskazują na jeden mechanizm, który napędza ten trend od ponad roku.

WARTO WIEDZIEĆ : Jak dobrać płukankę ziołową do rodzaju włosów i skóry głowy

Coraz mniej krów, coraz więcej chętnych

Masło drożeje szybciej niż inflacja. Za rosnącymi cenami masła stoi przede wszystkim strukturalne zmniejszenie pogłowia bydła mlecznego w Europie. Przez ostatnią dekadę – pod wpływem regulacji środowiskowych, rosnących kosztów pasz i restrukturyzacji gospodarstw – liczba krów mlecznych w UE spadła o blisko 18 procent. Mniej zwierząt oznacza mniej surowca, z którego produkowane jest masło.

W tym samym czasie popyt – zarówno w Polsce, jak i globalnie – nie tylko nie zmalał, ale wyraźnie wzrósł. Trendy dietetyczne, m.in. odwrót od margaryn na rzecz produktów naturalnych, spowodowały, że masło wróciło do łask konsumentów po dekadach rynkowej niełaski.

Giełda masła nie śpi – a sieci reagują z opóźnieniem

Ceny masła są notowane na europejskich giełdach towarowych. W 2024 i 2025 roku kontrakty terminowe osiągnęły historyczne maksima – przekraczając 8 000 euro za tonę w szczytowych momentach. Sieci handlowe i mleczarnie podpisują kontrakty z wyprzedzeniem, dlatego zmiany na giełdzie trafiają do sklepowych półek z kilkumiesięcznym opóźnieniem.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Jak dobrać płukankę ziołową do rodzaju włosów i skóry głowy

To właśnie tłumaczy zjawisko, które wielu konsumentów obserwuje z niepokojem: ceny nie rosną równomiernie, lecz skokowo – zwłaszcza po renegocjacji umów między producentami a sieciami.

“To, co obserwujemy na rynku masła, to klasyczny efekt nożyc: podaż surowca kurczy się powoli, ale trwale, podczas gdy popyt od strony konsumenckiej i eksportowej rośnie dynamicznie. W takich warunkach ceny nie mają dokąd się cofnąć.”

dr Marek Wiśniewski, analityk rynków rolno-spożywczych, Instytut Ekonomiki Rolnictwa

Polska – eksportowe eldorado, krajowe wyzwanie

Polska należy do czołowych unijnych producentów masła. Paradoksalnie, właśnie dlatego krajowy konsument może płacić więcej. Wysoka cena eksportowa sprawia, że krajowe mleczarnie kierują coraz większy wolumen towaru za granicę – gdzie mogą uzyskać wyższe marże. Skutek: mniejsza dostępność produktu w kraju i presja na wzrost ceny detalicznej.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “Fasola ogrodowa jest najbardziej toksyczną rośliną”, aby dowiedzieć się więcej!

Według danych branżowych, eksport masła z Polski wzrósł w 2025 roku o blisko 12 procent rok do roku. Największymi odbiorcami są Niemcy, Francja i – coraz częściej – kraje Azji Wschodniej, gdzie popyt na europejskie produkty mleczarskie dynamicznie rośnie.

Co z cenami marek własnych sieci?

Konsumenci szukający oszczędności coraz częściej sięgają po masła pod marką własną sieci – Lidla, Biedronki czy Kauflandu. Jednak i te produkty zdrożały, choć wolniej niż marki premium. Różnica w cenie między marką własną a markowym masłem wynosi dziś zwykle 2–3 złote na kostce, podczas gdy jeszcze dwa lata temu było to zaledwie złotówkę lub dwie.

Dowiedz się więcej w tym temacie: Płukanki ziołowe na włosy – naturalny sposób na zdrowe i mocne włosy

Sieci przyznają pośrednio, że utrzymanie niskich cen marek własnych staje się trudniejsze. W ostatnich miesiącach kilka z nich zrezygnowało z promocji cenowych na masło lub skróciło ich częstotliwość.

Czy ceny spadną? Analitycy studzą optymizm

Prognozy rynkowe nie napawają optymizmem w perspektywie krótkoterminowej. Odbudowa pogłowia bydła trwa latami, a koszty produkcji rolnej – pasz, energii, pracy – wciąż są wysokie. Analitycy z European Dairy Association szacują, że realna stabilizacja cen masła nie nastąpi wcześniej niż w drugiej połowie 2027 roku.

Część ekonomistów wskazuje jednocześnie, że konsumenci mają pewien wpływ na sytuację – świadome wybory zakupowe, ograniczenie marnotrawstwa oraz znajomość mechanizmów rynkowych to narzędzia, które choć nie zmienią trendów globalnych, mogą pomóc lepiej zarządzać domowym budżetem.

Czy mamy prawo nie rozumieć, dlaczego ceny rosną?

Wielu Polaków traktuje wzrost cen masła jako coś niezrozumiałego i przypadkowego – efekt chciwości sieci handlowych lub spekulacji. Tymczasem za każdą ceną stoi łańcuch przyczyn: biologicznych, ekonomicznych, geopolitycznych. Im lepiej je rozumiemy, tym trafniejsze decyzje – zarówno zakupowe, jak i wyborcze – możemy podejmować.