Koniec tanich aut z Chin? Pekin proponuje układ z Europą

Chińskie samochody elektryczne zdobyły europejski rynek dzięki niskim cenom, ale era ultratanich importów może dobiegać końca. Unia Europejska nałożyła w 2024 roku dodatkowe cła na pojazdy EV z Chin, uznając subsydia Pekinu za nieuczciwą konkurencję. Mimo to chińscy producenci zwiększyli swój udział w rynku, a teraz Pekin naciska na alternatywne rozwiązanie: ustalenie cen minimalnych zamiast ceł. W grudniu 2025 roku negocjacje między Brukselą a Pekinem zostały wznowione, co budzi nadzieje na kompromis, ale jednocześnie oznacza wyższe ceny dla europejskich konsumentów. Czy to koniec ery tanich elektryków z Państwa Środka?

Spór handlowy wokół samochodów elektrycznych trwa od lat. Komisja Europejska przeprowadziła dochodzenie, które wykazało, że chińscy producenci, tacy jak BYD, Geely czy SAIC, korzystają z hojnych dotacji rządowych, co pozwala im oferować pojazdy o 20-30% tańsze niż europejskie odpowiedniki. W efekcie w październiku 2024 roku wprowadzono cła antysubsydyjne – od 17% dla BYD do 35,3% dla SAIC, doliczane do standardowego 10% cła importowego. Mimo tych barier chińskie marki podwoiły sprzedaż w Europie w ciągu roku, przesuwając się ku hybrydom plug-in i modelom spalinowym, które nie podlegają dodatkowym taryfom.

Wznowione negocjacje: Cena minimalna jako alternatywa dla ceł

Koniec tanich aut z Chin? W grudniu 2025 roku chińskie Ministerstwo Handlu ogłosiło wznowienie rozmów z Unią Europejską na temat wprowadzenia mechanizmu cen minimalnych (price undertaking). Pekin proponuje, by chińscy producenci zobowiązali się do niesprzedawania samochodów elektrycznych poniżej ustalonego progu cenowego – w zamian za zniesienie lub zawieszenie ceł. Rzecznik ministerstwa He Yadong podkreślił, że Chiny witają powrót UE do dialogu i oczekują kontynuacji negocjacji w najbliższych tygodniach.

Pomysł ten nie jest nowy – dyskutowano o nim już wiosną 2025 roku, ale rozmowy utknęły w martwym punkcie. Teraz nabrały tempa, m.in. po analizie przez Komisję Europejską indywidualnych przypadków, jak propozycja Volkswagena dotycząca kwot importu i cen minimalnych dla modeli produkowanych w Chinach. Dla Pekinu to korzystne rozwiązanie: unika wysokich ceł, zachowuje dostęp do rynku UE (kluczowego dla eksportu) i pozwala utrzymać marże, zwłaszcza że w Chinach kończy się era subsydiów w nowym planie pięcioletnim na lata 2026-2030.

Z perspektywy UE mechanizm cen minimalnych mógłby być równie skuteczny jak cła, pod warunkiem że będzie możliwy do egzekwowania. Komisja podkreśla, że ceny musiałyby wyrównać szanse z europejskimi producentami. Jednak wyzwaniem jest ustalenie algorytmu dla zróżnicowanych modeli – od małych miejskich aut po SUV-y. Jeśli porozumienie dojdzie do skutku, chińskie EV podrożeją znacząco, zrównując się z ofertą marek jak Volkswagen, Renault czy Stellantis.

Chińscy producenci nie czekają biernie. Pomimo ceł zwiększyli eksport hybryd plug-in (wzrost o setki procent) i inwestują w fabryki w Europie – BYD buduje zakład na Węgrzech, a inni rozważają lokalną produkcję, by ominąć taryfy. To strategia na dłuższą metę, ale cena minimalna mogłaby przyspieszyć te plany.

Konsekwencje dla konsumentów i europejskiego rynku

Wprowadzenie cen minimalnych oznaczałoby koniec ery ultratanich chińskich elektryków w Europie. Modele, które dziś kuszą cenami poniżej 100-150 tys. zł, mogłyby podrożeć o kilkadziesiąt procent, zbliżając się do poziomów europejskich konkurentów. Dla konsumentów to gorsza wiadomość – wyższe ceny spowolnią adopcję elektromobilności, zwłaszcza w segmencie budżetowym. Z drugiej strony UE chroni swój przemysł: bez działań chińskie marki mogłyby zdominować rynek, zagrażając miejscom pracy w fabrykach Volkswagena, Stellantis czy Renault.

Eksperci wskazują, że cła już częściowo zadziałały odwrotnie – chińczycy przesunęli się na nieobjęte taryfami hybrydy, co komplikuje cele klimatyczne UE. Porozumienie o cenach minimalnych mogłoby być kompromisem, ale wymaga zgody wszystkich stron. Pekin odrzuca zarzuty o subsydia, twierdząc, że sukces wynika z wyższej konkurencyjności. Negocjacje trwają, a ich wynik zadecyduje o kształcie europejskiego rynku motoryzacyjnego na lata.

Spór pokazuje szerszy kontekst napięć handlowych UE-Chiny. Bruksela chce wyrównać szanse, Pekin – utrzymać ekspansję. Ostatecznie konsumenci mogą zapłacić wyższą cenę za ochronę europejskiego przemysłu.

WAŻNE TAKŻE : SPADEK WARTOŚCI SAMOCHODÓW ELEKTRYCZNYCH