Kleszcze już się przebudziły i są głodne. Czekają na ciebie

Wraz z pierwszymi cieplejszymi dniami marca i kwietnia natura budzi się do życia — ale nie tylko ptaki i kwiaty. Ze snu zimowego wychodzą również kleszcze, jedne z najbardziej niebezpiecznych pajęczaków występujących w Polsce. W tym roku eksperci i leśnicy biją na alarm wcześniej niż zwykle, a ich rady mogą okazać się bezcenne dla każdego, kto planuje spędzać czas na świeżym powietrzu.

WARTO PRZECZYTAĆ : Kawa jęczmienna, dlaczego warto ją pić?

Kiedy kleszcze stają się aktywne i dlaczego ten rok jest wyjątkowy

Kleszcze już się przebudziły i są głodne. Kleszcze należą do pajęczaków, które wykazują aktywność już przy temperaturach powyżej 5-7 stopni Celsjusza. W Polsce sezon kleszczowy tradycyjnie rozpoczyna się w marcu lub kwietniu, jednak łagodne zimy coraz częściej sprawiają, że pajęczaki te mogą być aktywne niemal przez cały rok. Tegoroczna zima, która w wielu regionach kraju była wyjątkowo ciepła i bez długich okresów mrozów, sprawiła, że populacja kleszczy przetrwała w znakomitej kondycji.

Polscy leśnicy z różnych nadleśnictw potwierdzają, że już w pierwszych tygodniach marca odnotowują wzmożoną aktywność tych pajęczaków, szczególnie na obrzeżach lasów, łąkach i w zaroślach. Co ważne, kleszcze nie czekają biernie na ofiarę wysoko na drzewach — to popularny mit. W rzeczywistości czyhają na źdźbłach traw, niskich krzewach i w ściółce leśnej, zazwyczaj nie wyżej niż na wysokości jednego metra. Gdy wyczują ciepło ciała, wibracje lub dwutlenek węgla wydychany przez człowieka lub zwierzę, szybko przenoszą się na skórę.

Szczególnie narażone są osoby aktywnie spędzające czas na łonie natury — biegacze, rowerzyści, grzybiarze, a także właściciele psów i kotów wychodzących na zewnątrz. W tym roku leśnicy apelują, by nie czekać z ochroną do maja, lecz stosować środki zapobiegawcze już teraz.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Wirus opryszczki jako broń przeciwko glejakowi, nowe odkrycia

Bezcenne rady polskich leśników — jak skutecznie się chronić

Pracownicy Lasów Państwowych od lat prowadzą akcje edukacyjne dotyczące kleszczy, a ich praktyczna wiedza wynikająca z codziennego przebywania w terenie jest nie do przecenienia. Oto najważniejsze zasady, które rekomendują specjaliści.

Przede wszystkim — odpowiedni strój. Leśnicy podkreślają, że jasne, długie ubrania to podstawa. Jasny kolor sprawia, że kleszcza znacznie łatwiej dostrzec, zanim zdąży się wgryźć. Spodnie powinny być wpuszczone w skarpetki lub wysokie buty, a kurtka lub bluza powinna zakrywać nadgarstki. Głowę warto osłonić czapką lub kapturem, ponieważ kleszcze chętnie wędrują w stronę ciepłych, owłosionych miejsc.

Kolejny krok to repelenty, czyli środki odstraszające owady i pajęczaki. Preparaty zawierające DEET lub ikarydynę skutecznie odstraszają kleszcze i powinny być stosowane na odkryte części ciała oraz na ubranie. Leśnicy zwracają uwagę, że repelenty należy nakładać regularnie, szczególnie podczas długich wypraw.

Więcej informacji o podobnej tematyce znajdziesz tutaj: Leki obniżające cholesterol – statyny cudowne leki XXI wieku

Równie ważna jest dokładna kontrola ciała po powrocie do domu. Kleszcze najczęściej wbijają się w miejsca, gdzie skóra jest cienka i ciepła — za uszami, w pachwiny, pod kolanami, w zgięcia łokci, na skórze głowy pod włosami oraz wokół pępka. Leśnicy radzą, by dokładnie obejrzeć całe ciało najlepiej pod dobrym oświetleniem, a dzieci sprawdzać ze szczególną uwagą.

Jeśli dojdzie do ukłucia, kleszcza należy usunąć jak najszybciej — najlepiej za pomocą specjalnej pompki lub pęsety kleszczowej. Należy chwycić pajęczaka jak najbliżej skóry i wyciągnąć go powolnym, zdecydowanym ruchem bez kręcenia. Miejsca po ugryzieniu nie wolno smarować tłuszczem, lakierem ani alkoholem przed usunięciem — to stare metody, które mogą sprawić, że kleszcz wydzieli więcej śliny, zwiększając ryzyko zakażenia.

Borelioza i inne choroby przenoszone przez kleszcze — czego się bać?

Kleszcze są wektorami wielu poważnych chorób, z których najbardziej znana w Polsce jest borelioza, zwana też chorobą z Lyme. Szacuje się, że w zależności od regionu kraju od kilku do nawet kilkudziesięciu procent kleszczy może być nosicielami bakterii Borrelia burgdorferi. Choroba może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, kardiologicznych i stawowych, jeśli nie zostanie wcześnie zdiagnozowana i leczona.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “Sen będzie lepszy dzięki książce”, aby dowiedzieć się więcej!

Pierwszym i charakterystycznym objawem boreliozy jest tak zwany rumień wędrujący — czerwona, powiększająca się plama w miejscu ugryzienia, często z jaśniejszym środkiem, przypominająca tarczę strzelniczą. Niestety nie u każdego chorego rumień występuje, dlatego po ugryzieniu kleszcza warto obserwować swój stan zdrowia przez kilka tygodni i w razie jakichkolwiek niepokojących objawów skonsultować się z lekarzem.

Drugą groźną chorobą przenoszoną przez kleszcze jest kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) — choroba wirusowa, na którą dostępna jest skuteczna szczepionka. Leśnicy, ze względu na charakter swojej pracy, są szczepieni obowiązkowo, a eksperci rekomendują szczepienie wszystkim osobom regularnie przebywającym w lesie lub na łąkach. Seria szczepień wymaga odpowiedniego planowania, dlatego warto pomyśleć o tym z wyprzedzeniem.

Świadomość zagrożeń i stosowanie się do prostych zasad profilaktyki to najlepsza broń przeciwko kleszczom. Jak podkreślają polscy leśnicy — natura jest piękna i warto z niej korzystać, ale z głową.