Cukrzyca to schorzenie, na które pracujemy całe życie

Cukrzyca to jedna z najszybciej rozprzestrzeniających się chorób cywilizacyjnych na świecie. Według danych Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej (IDF) na cukrzycę choruje już ponad 537 milionów dorosłych ludzi na całym świecie, a liczba ta stale rośnie. W Polsce problem dotyka około 3 milionów osób, choć eksperci szacują, że nawet co trzeci chory nie wie o swojej chorobie. Co sprawia, że ta podstępna choroba dotyka coraz więcej z nas – i dlaczego tak często sami ją sobie fundujemy?

WARTO PRZECZYTAĆ : To może oznaczać, że wkrótce grozi Ci udar

Czym jest cukrzyca i dlaczego powstaje?

Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Dochodzi do niej wtedy, gdy trzustka nie produkuje wystarczającej ilości insuliny – hormonu odpowiedzialnego za transport cukru do komórek – lub gdy organizm nie potrafi jej prawidłowo wykorzystać. Efektem jest nadmiar glukozy krążącej we krwi, który z czasem niszczy naczynia krwionośne, nerwy, nerki i oczy.

Wyróżniamy kilka typów cukrzycy. Cukrzyca typu 1 ma podłoże autoimmunologiczne – układ odpornościowy atakuje komórki trzustki produkujące insulinę. Pojawia się najczęściej w dzieciństwie lub młodości i nie jest związana z trybem życia. Cukrzyca typu 2 to jednak zdecydowana większość przypadków – odpowiada za około 90–95% wszystkich zachorowań. I właśnie ona jest tą chorobą, na którą – jak podkreślają diabetolodzy – bardzo często pracujemy latami, nieświadomie lub świadomie ignorując sygnały ostrzegawcze własnego ciała.

Istnieje również cukrzyca ciążowa, która pojawia się w czasie ciąży i zazwyczaj ustępuje po porodzie, choć stanowi czynnik ryzyka dla późniejszego rozwoju cukrzycy typu 2 u matki.

To także może Cię zainteresować: Przeczytaj “25 nieznanych materiałów magnetycznych”, aby dowiedzieć się więcej!

Co konkretnie wywołuje cukrzycę? Przyczyny, które ignorujemy na co dzień

Przyczyny cukrzycy typu 2 są złożone i wynikają z nakładania się czynników genetycznych oraz środowiskowych. Genetyka odgrywa tu pewną rolę – jeśli w rodzinie występowała cukrzyca, ryzyko zachorowania jest wyższe. Jednak same geny to nie wyrok. Kluczową rolę odgrywają codzienne wybory, które podejmujemy przez lata.

Nadwaga i otyłość to jeden z głównych winowajców. Tkanka tłuszczowa, szczególnie ta gromadząca się w okolicach brzucha, wydziela substancje zaburzające działanie insuliny. Organizm zaczyna produkować jej coraz więcej, by pokonać opór tkanek, aż w końcu trzustka nie nadąża z produkcją. To mechanizm tzw. insulinooporności, która poprzedza cukrzycę typu 2 o wiele lat.

Siedzący tryb życia potęguje problem. Mięśnie w ruchu pochłaniają glukozę bez udziału insuliny – brak aktywności fizycznej sprawia, że poziom cukru we krwi utrzymuje się chronicznie na zbyt wysokim poziomie. Do tego dochodzi dieta bogata w przetworzoną żywność, cukry proste i tłuszcze trans, która powoduje gwałtowne skoki glikemii i przeciąża trzustkę.

Ten artykuł, może być dla Ciebie interesujący: Dolar i ropa naftowa są na fali wzrostowej – kliknij by przeczytać całość

Nie bez znaczenia jest przewlekły stres. Kortyzol – hormon stresu – podnosi poziom glukozy we krwi. Osoby żyjące w ciągłym napięciu, z niedoborem snu i regeneracji, są bardziej narażone na zaburzenia metaboliczne. Zaburzenia snu, w tym bezdech senny, są coraz częściej wymieniane przez naukowców jako niezależny czynnik ryzyka cukrzycy.

Warto też wspomnieć o wieku. Ryzyko zachorowania rośnie po 45. roku życia, choć niepokojącym trendem ostatnich lat jest coraz częstsze diagnozowanie cukrzycy typu 2 u młodych dorosłych, a nawet nastolatków – co jest bezpośrednią konsekwencją epidemii otyłości wśród młodego pokolenia.

Jak rozpoznać pierwsze sygnały i co zrobić, zanim będzie za późno?

Podstępność cukrzycy polega na tym, że przez wiele lat może nie dawać żadnych wyraźnych objawów. Kiedy jednak się pojawiają, choroba jest już zazwyczaj zaawansowana. Do klasycznych symptomów należą: nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, chroniczne zmęczenie, wolno gojące się rany, mrowiące dłonie i stopy oraz pogorszenie wzroku.

Jeśli ciekawi Cię ten temat, to tutaj mamy drugi artykuł o podobnej tematyce: Depresja wysokofunkcjonująca to choroba milionów ludzi

Eksperci podkreślają, że kluczem jest profilaktyka i regularne badania poziomu cukru we krwi – szczególnie po 40. roku życia lub wcześniej, jeśli w rodzinie występowała cukrzyca, mamy nadwagę lub prowadzimy siedzący tryb życia. Prosty pomiar glikemii na czczo może uratować zdrowie, a nawet życie.

Dobra wiadomość jest taka, że cukrzycy typu 2 można w dużej mierze zapobiec lub znacząco opóźnić jej wystąpienie. Redukcja masy ciała o zaledwie 5–10%, regularna aktywność fizyczna i zbilansowana dieta potrafią odwrócić stan przedcukrzycowy i przywrócić prawidłową gospodarkę glukozową. To nie wymaga rewolucji – wymaga konsekwencji.

Cukrzyca nie bierze się znikąd. W większości przypadków jest efektem długotrwałych zaniedbań, z których część popełniamy nieświadomie. Im wcześniej zrozumiemy mechanizmy tej choroby, tym większa szansa, że nigdy nie stanie się naszym udziałem.