Biżuteria z chrząszczy sprzed 2,5 tys. lat odkryta w Domasławiu
W skrócie – Biżuteria z chrząszczy sprzed 2,5 tys. lat odkryta w Domasławiu
- W Domasławiu na Dolnym Śląsku odkryto urnę dziecka zawierającą ozdobę z chitynowych pancerzy chrząszczy.
- Znalezisko pochodzi z cmentarzyska kultury łużyckiej datowanego na okres halsztacki (850-400 p.n.e.).
- Pancerze owadów ułożono w formie ozdoby, co stanowi rzadki przykład wykorzystania owadów w dekoracji.
- Analizy ujawniły także pyłek mniszka pospolitego, co pozwoliło ustalić porę roku pochówku.
- To jedno z nielicznych tego typu odkryć w Europie, podkreślające wyjątkowość domasławskiego cmentarzyska.
Spis treści
Niezwykłe znalezisko w urnie dziecka
Polscy archeolodzy natrafili w urnie sprzed ponad 2,5 tys. lat na nietypową ozdobę stworzoną z chitynowych pancerzy chrząszczy. To wyjątkowy przykład wykorzystania owadów w roli dekoracyjnej, jak wynika z badań przytoczonych przez PAP.
Cmentarzysko kultury łużyckiej
W latach 2005-2007 w Domasławiu na Dolnym Śląsku odkryto ponad 800 grobów należących do społeczności kultury łużyckiej. Jak informuje PAP, zmarłych spopielano, a ich prochy składano w popielnicach zakopywanych w ziemi. Większość pochówków datuje się na okres halsztacki, czyli lata 850-400 p.n.e., i zawierała bogaty zestaw przedmiotów – od naczyń i broni po ozdoby i narzędzia codziennego użytku.
Badania materiałów organicznych
Zespół naukowców z UMCS, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz PAN ponownie przeanalizował materiały organiczne z wybranych urn. Wyniki, o których informuje PAP, opublikowano w prestiżowym piśmie „Antiquity”. Analizy potwierdziły, że w poszczególnych urnach znajdowały się szczątki różnych osób, w tym dziecka w wieku około 9-10 lat.
Unikatowe elementy z owadów
Szczególne zainteresowanie wzbudziły fragmenty kory brzozowej oraz kilkanaście pancerzy chrząszcza Phyllobius viridicollis. Jak zaznacza PAP, do urny trafiły tylko przedplecza owadów, które prawdopodobnie zostały starannie ułożone na źdźble trawy, tworząc połyskującą ozdobę. Ich zachowanie do dziś było możliwe dzięki specyficznym procesom chemicznym, jakie zaszły w grobie.
Symbolika i funkcja ozdoby
Dotychczasowe odkrycia w kulturze pól popielnicowych zwykle obejmowały wyłącznie kości czy fragmenty tkanin. Według PAP, elementy owadów to absolutna rzadkość. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy miały one znaczenie magiczne, symboliczne czy wyłącznie dekoracyjne. Możliwe, że stanowiły część naszyjnika lub zdobiły pojemnik z kory brzozowej.
Rzadkość w materiale archeologicznym
Chitynowe pancerze są wyjątkowo kruche, dlatego rzadko zachowują się w ziemi przez tysiąclecia. PAP podaje, że odkrycie z Domasławia ma wyjątkową wartość naukową. Co więcej, w urnie znaleziono też pyłek mniszka pospolitego, co sugeruje, że podczas pochówku mogły być użyte kwiaty.
Czas pochówku
Na podstawie obecności chrząszczy i pyłku badacze ustalili, że pogrzeb dziecka odbył się późną wiosną lub wczesnym latem. Jak wynika z informacji PAP, wskazuje na to cykl życia owadów i okres kwitnienia roślin.
Polecamy: Sporty kynologiczne – dlaczego są tak ważne – nie tylko dla psów, ale i dla ich przewodników