Batalia o nowy budżet UE
W skrócie – Batalia o nowy budżet UE
- Polski rząd przygotowuje stanowisko wobec propozycji Komisji Europejskiej dotyczących wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2035, koncentrując się na zachowaniu większej suwerenności w zarządzaniu funduszami.
- Budżet UE przewiduje dla Polski ok. 124 mld euro, przy czym zmniejsza się udział krajów członkowskich w rozdysponowaniu środków na rzecz większej centralizacji.
- Główne kontrowersje dotyczą priorytetów horyzontalnych, mechanizmu warunkowości, rezerw budżetowych i nowego, centralnie zarządzanego instrumentu finansowego.
- Kluczowe dla Polski jest utrzymanie regionalnego systemu wydatkowania funduszy i jasne określenie podziału środków na spójność i rolnictwo na poziomie krajowym i europejskim.
Spis treści
Polski rząd przygotowuje stanowisko wobec KE
Trwają prace nad dokumentem, który ma wskazać elementy nowego budżetu UE, których Polska nie zaakceptuje. Rząd stara się podkreślić, że choć suma środków przeznaczona dla kraju jest satysfakcjonująca, to centralizacja zarządzania funduszami budzi wątpliwości, czytamy w money.pl. Dokument ma być gotowy na przełomie września i października i ma zawierać krytyczną ocenę propozycji KE.
Struktura budżetu UE na lata 2028–2035
Według informacji przedstawionych przez źródła rządowe, budżet składa się z trzech głównych działów: polityki spójności i rolnictwa, konkurencyjności i innowacji oraz działań zewnętrznych UE, w tym wsparcia dla Ukrainy. Jak czytamy w money.pl, zmniejszenie całkowitej kwoty na politykę spójności i rolnictwo w stosunku do poprzedniej perspektywy finansowej może rodzić obawy beneficjentów tych programów.
Krajowy i regionalny plan partnerstwa
Każdy kraj UE będzie miał określony udział w budżecie poprzez Krajowy i regionalny plan partnerstwa. Dla Polski oznacza to ok. 124 mld euro, z wyraźnym wskazaniem, które wydatki są obowiązkowe, a które pozostają do decyzji krajowej. Kluczowe jest utrzymanie równowagi między suwerennością państwa a wymogami Komisji Europejskiej, podaje money.pl.
Najważniejsze kontrowersje i problemy
Wśród sześciu głównych problemów wymienianych przez polskie władze znajdują się: zmniejszenie udziału narodowych kopert w budżecie, obowiązkowe priorytety horyzontalne dla krajów o niższym dochodzie, skomplikowany mechanizm przyjmowania planów budżetowych, rozciągnięcie mechanizmu warunkowości na cały budżet, 25-procentowa rezerwa w alokacji funduszy oraz powstanie centralnego instrumentu UE o niejasnym przeznaczeniu. Jak czytamy w money.pl, te zmiany mogą zwiększyć wpływ KE na decyzje finansowe poszczególnych państw członkowskich.
Negocjacje i strategia Polski
Rząd analizuje, które elementy budżetu wymagają negocjacji z Komisją, a w niektórych przypadkach może współpracować z innymi krajami UE o podobnym stanowisku. Kluczowym celem jest zapewnienie stabilności w podziale środków na spójność i rolnictwo oraz zachowanie obecnego regionalnego systemu zarządzania funduszami realizowanego przez marszałków województw.
Znaczenie dla Polski
Dla kraju istotne jest, aby środki unijne były wykorzystywane efektywnie, a decyzje o alokacji były jasno określone zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym. Obawy środowisk rolniczych i regionalnych dotyczą spadku środków oraz możliwej centralizacji, dlatego utrzymanie obecnego modelu wydatkowania funduszy pozostaje priorytetem, czytamy w money.pl.
Polecamy: Zielona energia i technologie klimatyczne: Rewolucja, która zmienia świat w 2025 roku
